Wat is de ziekte van Alzheimer?

Wat zijn de symptomen van Alzheimer?

Gids van woonzorgcentra in Vlaanderen

Alzheimer ontwikkelt zich in fasen. In het begin zijn de symptomen subtiel, maar ze worden geleidelijk ernstiger.

Typische symptomen zijn:

• Geheugenverlies van recente gebeurtenissen

• Verlies van tijdsbesef

• Verlies van ruimtelijke oriëntatie

• Moeite met herkennen van voorwerpen of personen

• Rusteloosheid of gedragsveranderingen

In medische termen spreekt men vaak over de “vier A’s” van Alzheimer: amnesie, afasie, apraxie en agnosie.

De vier A’s van Alzheimer uitgelegd

Vind een Rusthuis in België

Amnesie

Het kortetermijngeheugen wordt als eerste aangetast. Nieuwe informatie wordt niet meer opgeslagen. De persoon herinnert zich recente gebeurtenissen niet meer.

In dit stadium kan cognitieve stimulatie helpen, zoals geheugenoefeningen en gestructureerde dagactiviteiten.

Afasie

Taalproblemen ontstaan. Woorden vinden wordt moeilijk, zinnen worden korter en communicatie wordt complexer.

Rustig spreken, eenvoudige vragen stellen en visuele hulpmiddelen gebruiken kan ondersteuning bieden.

Apraxie

De persoon ondervindt problemen bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen, zoals aankleden of eten.

Begeleiden in plaats van overnemen is belangrijk. Door stap voor stap te ondersteunen, blijft een gevoel van autonomie behouden.

Agnosie

Herkenning van personen of objecten verdwijnt. Dit kan leiden tot verwarring, angst of agressie.

Andere zintuigen zoals tast en gehoor blijven vaak langer intact. Een vertrouwde stem of aanraking kan veiligheid bieden.

Wanneer spreken we van dementie?

Dementie is een verzamelnaam voor aandoeningen waarbij cognitieve functies geleidelijk achteruitgaan. Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie.

Dementie beïnvloedt geheugen, beoordelingsvermogen, taal, gedrag en sociale vaardigheden. Wanneer deze achteruitgang het dagelijks functioneren belemmert, spreekt men van dementie.

Ongeveer 5% van de 65-plussers en tot 25% van de 80-plussers ontwikkelt een vorm van dementie.

Hoe wordt Alzheimer vastgesteld?

Bij signalen zoals geheugenverlies, taalproblemen of desoriëntatie is het belangrijk om tijdig een huisarts te raadplegen.

De arts voert een eerste screening uit en kan doorverwijzen naar een neuroloog of geriater. Diagnostiek kan bestaan uit cognitieve testen, hersenscans en bloedonderzoek.

Een vroege diagnose maakt het mogelijk om tijdig ondersteuning en zorgplanning op te starten.

Waarom heeft Alzheimer zo’n grote impact op het gezin?

Alzheimer treft niet alleen de patiënt, maar het volledige gezin. Rollen veranderen. Een partner wordt mantelzorger. Kinderen nemen beslissingen over zorg en financiën.

De ziekte kan tien jaar of langer duren. In de beginfase is thuiszorg vaak mogelijk, mits er een goed zorgleefplan wordt opgesteld.

Wat is een zorgleefplan?

Een zorgleefplan wordt opgesteld na diagnose en omvat medische, sociale en praktische ondersteuning.

Dit kan bestaan uit:

• Thuishulp ter ontlasting van de mantelzorger

• Psychologische begeleiding

• Contact met patiëntenverenigingen

• Geheugentraining in dagcentra

• Inzet van ergotherapie of kinesitherapie

• Juridische bescherming via zorgvolmacht of bewindvoering

Een goed zorgleefplan verhoogt de levenskwaliteit van zowel patiënt als familie.

De onmisbare rol van de mantelzorger

In twee derde van de gevallen is de partner de belangrijkste mantelzorger. De zorg vraagt gemiddeld meerdere uren per dag en kan bij gevorderde ziekte permanent worden.

Mantelzorgers lopen risico op overbelasting. Ondersteuning via Alzheimer Liga Vlaanderen kan helpen. De gratis Alzheimer Phone (0800 15 225) biedt informatie en begeleiding.

Hoe gaat u best om met een persoon met Alzheimer?

Structuur, veiligheid en geduld zijn essentieel.

Begeleid in plaats van overnemen. Spreek rustig en duidelijk. Vermijd confrontaties. Zorg voor een veilige woonomgeving door obstakels te verwijderen en toezicht te houden bij wandelingen.

Vergeet niet dat emoties intact blijven. Genegenheid, aanraking en nabijheid blijven belangrijk, zelfs in latere stadia.

Wat doen bij dwaalgedrag?

Bel onmiddellijk 101 of 112. Geef een duidelijke beschrijving en zorg voor een recente foto.

Start met zoeken in de directe omgeving. Blijf kalm. Wanneer de persoon wordt teruggevonden, reageer geruststellend.

Hoe lang kan iemand met Alzheimer thuis blijven wonen?

Dat hangt af van de fase van de ziekte, de veiligheidssituatie en de draagkracht van de mantelzorger.

Wanneer permanente zorg nodig wordt en veiligheid niet meer gegarandeerd kan worden, is opname in een woonzorgcentrum vaak de beste oplossing.

Gespecialiseerde woonzorgcentra beschikken over beveiligde afdelingen en opgeleid personeel dat ervaring heeft met dementiezorg.

Veelgestelde vragen over Alzheimer in Vlaanderen

Wat is het verschil tussen Alzheimer en dementie?

Alzheimer is een specifieke vorm van dementie. Dementie is de algemene term voor cognitieve achteruitgang.

Is Alzheimer erfelijk?

In de meeste gevallen niet rechtstreeks erfelijk, maar genetische factoren kunnen een rol spelen.

Wanneer moet opname in een woonzorgcentrum worden overwogen?

Wanneer veiligheid of permanente zorg thuis niet langer haalbaar is.

Bestaan er gespecialiseerde afdelingen voor Alzheimer?

Ja, veel woonzorgcentra in Vlaanderen beschikken over beveiligde dementie-units.

Waar kan ik hulp krijgen bij het zoeken naar een geschikte zorginstelling?

De adviseurs van Rusthuizen Plus begeleiden u gratis bij het vinden van een geschikte assistentiewoning, dagopvang of woonzorgcentrum in Vlaanderen.

Hulp nodig bij het vinden van aangepaste zorg?

Zoekt u een woonzorgcentrum met een gespecialiseerde Alzheimer-afdeling in Vlaanderen? Of wilt u weten welke instellingen passen binnen uw budget en regio?

De adviseurs van Rusthuizen Plus helpen u volledig gratis bij elke stap. 

Zoek een woonzorgcentrum per stad